دوره آموزشی ریل تایم پی.سی.آر ( Real-time PCR)
در دوره آموزشی ریل تایم پی.سی.آر ( Real-time PCR)، شما با مبانی و تفاوتهای بین PCR سنتی و qPCR آشنا میشوید. این دوره به توضیح مراحل انجام qPCR، از تشخیص مبتنی بر رنگها و پروبهای فلورسنت گرفته تا تحلیل دادهها، ارزیابی منحنیها، و محاسبه Ct و آستانه میپردازد. همچنین یاد میگیرید که چگونه پرایمر و پروبهای مناسب را طراحی کرده و پروتوکلهای qPCR را بهینهسازی کنید. در این دوره روشهای مختلف نرمالسازی و کمّیسازی (absolute و relative) و اعتبارسنجی دادهها را نیز خواهید آموخت. در پایان، به بررسی دقیق مراحل استخراج اسیدهای نوکلئیک، جلوگیری از آلودگیها، و طراحی آزمایشهای Multiplex و Singleplex پرداخته میشود. این دوره به شما کمک میکند تا مهارتهای عملی در انجام Real-time PCR و تحلیل بیان ژن را تقویت کنید و از این ابزار قدرتمند در پژوهشهای بیولوژیکی خود استفاده نمایید.
توضیحات
ریل تایم پی.سی.آر چیست؟
Real-time PCR یا qPCR (quantitative PCR) یک تکنیک آزمایشگاهی است که برای اندازهگیری کمّی مقدار دقیق DNA هدف در زمان واقعی استفاده میشود.
برخلاف PCR معمولی و استاندارد که تنها در پایان واکنش نتیجه را نشان میدهد، qPCR در هر سیکل از فرآیند تکثیر، دادهها را بهصورت زنده و در لحظه جمعآوری میکند. این تکنیک از رنگهای فلورسنت یا پروبهای خاص برای تشخیص و اندازهگیری مقدار DNA استفاده میکند. از qPCR برای تجزیه و تحلیل دقیق بیان ژن، تشخیص ویروسها، و بررسی تغییرات ژنتیکی بهره گرفته میشود.
ریل تایم پی.سی.آر چه کاربردهایی دارد؟
Real-time PCR (qPCR) کاربردهای گستردهای در علوم زیستی و پزشکی دارد. برخی از مهمترین کاربردهای آن عبارتند از:
1. تشخیص بیماریها: از qPCR بهطور گسترده در تشخیص سریع و دقیق عوامل عفونی مانند ویروسها (مانند ویروس کرونا)، باکتریها و سایر پاتوژنها استفاده میشود.
2. بررسی بیان ژن: qPCR برای تحلیل تغییرات سطح بیان ژنها در شرایط مختلف یا پس از مواجهه با عوامل دارویی و محیطی به کار میرود.
3. تعیین بار ویروسی: در بیماریهای ویروسی مانند HIV، qPCR برای اندازهگیری میزان ویروس در نمونههای بیمار استفاده میشود.
4. تحلیل جهشها و تغییرات ژنتیکی: qPCR به شناسایی و کمیسازی جهشها و تغییرات ژنتیکی در DNA هدف کمک میکند.
5. پژوهشهای سلولی و مولکولی: در مطالعات ژنتیکی و زیستشناسی مولکولی، برای بررسی تنظیم ژنها و تعاملات مولکولی به کار میرود.
6. غربالگری سرطان: qPCR در تشخیص زودهنگام و پایش سرطانها از طریق شناسایی مارکرهای ژنتیکی خاص استفاده میشود.
تکنیک Real-time PCR (qPCR) به دلیل دقت بالا و سرعت در بسیاری از آزمایشهای پزشکی و تحقیقاتی بسیار محبوب است.
تفاوت ریل تایم پی.سی.آر با پی.سی.آر معمولی چیست؟
تفاوت اصلی Real-time PCR (qPCR) با PCR معمولی در نحوه جمعآوری و تحلیل دادهها است. این تفاوتها به شرح زیر هستند:
1. تشخیص در زمان واقعی: در qPCR، تشخیص و اندازهگیری DNA بهصورت لحظهای و در طول هر سیکل تکثیر انجام میشود، در حالی که در PCR معمولی، نتایج فقط پس از تکمیل همه سیکلها و از طریق الکتروفورز ژل مشاهده میشوند.
2. کمّیسازی DNA :qPCR توانایی اندازهگیری دقیق مقدار DNA در نمونه را دارد و میتواند سطح دقیق DNA یا RNA هدف را بهطور کمّی گزارش کند. PCR معمولی فقط تشخیص حضور یا عدم حضور DNA را انجام میدهد و قادر به کمّیسازی آن نیست.
3. استفاده از فلورسانس: qPCR از رنگهای فلورسانس یا پروبهای خاص برای تشخیص تکثیر DNA استفاده میکند که باعث میشود دادهها در طول انجام آزمایش قابل مشاهده و اندازهگیری باشند. در مقابل، PCR معمولی نیاز به مراحل اضافی مانند الکتروفورز ژل برای مشاهده محصولات تکثیر شده دارد.
4. دقت و حساسیت بیشتر: qPCR دقت و حساسیت بالاتری دارد و امکان تشخیص مقادیر بسیار کم DNA یا RNA را فراهم میکند، در حالی که PCR معمولی برای تشخیص مقادیر کم DNA حساسیت کمتری دارد.
در کل، qPCR به دلیل توانایی کمّیسازی و ارائه نتایج در زمان واقعی، نسبت به PCR معمولی پیشرفتهتر و دقیقتر است.
چه مهارتهایی را در این دوره میآموزم؟
در دوره Real-time PCR (qPCR) شما مهارتهای کلیدی زیر را میآموزید:
1. درک مبانی و اصول qPCR: آشنایی با روش کار و تفاوتهای آن با PCR معمولی، و یادگیری نحوه عملکرد دستگاه qPCR.
2. طراحی پرایمر و پروب: آموزش اصول طراحی دقیق پرایمر و پروب برای بهینهسازی واکنش qPCR.
3. تحلیل دادهها: یادگیری ارزیابی منحنیها، Ct و نحوه پردازش دادههای qPCR برای تفسیر دقیق نتایج.
4. بهینهسازی پروتکلها: بهینهسازی واکنشها و پروتکلهای qPCR برای دستیابی به نتایج دقیق و تکرارپذیر.
5. روشهای کمّیسازی و نرمالسازی: آشنایی با روشهای مختلف کمّیسازی (absolute و relative) و نرمالسازی دادهها.
6. ارزیابی و اعتبارسنجی: آموزش اعتبارسنجی دادهها، برآورد دقت و کارایی واکنش qPCR.
7. کنترلهای داخلی و ژنهای رفرنس: یادگیری استفاده از کنترلهای داخلی و ژنهای مرجع برای ارزیابی صحت نتایج.
در پایان این دوره، شما توانایی کامل برای طراحی و اجرای آزمایشهای qPCR و تحلیل دادهها را خواهید داشت.
جلسات دوره
مدرسان دوره
تیم علمی آکادمی قاصدک
نظرات
سوالات و نظراتتون رو با ما به اشتراک بذارید
برای ارسال نظر لطفا ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. صفحه ورود و ثبت نام
با سلام . میخواستم بپرسم علت ایجاد رقت های مختلف در ریل تایم چگونه و به چه هدفی انجام میشود ؟
درود- رقتها برای رسم منحنی استاندارد، بررسی کارایی، کنترل مهارکنندهها و افزایش دقت نتایج استفاده میشوند. در دوره کامل شرح داده شده.
با سلام و تشکر از مدرس محترم دوره که با بیان خوب مطالب رو انتقال دادند.